អ្នកមិនចាំបាច់ជាកុមារទើបអាចរីករាយនឹងល្ខោនអាយ៉ងទឹកនោះទេ។ ល្ខោនអាយ៉ងទឹករបស់វៀតណាមបើកបង្អួចបង្ហាញពី វប្បធម៌ក្នុងស្រុក និងជាទម្រង់សិល្បៈពេញលេញមួយដែលទាំងក្មេងទាំងចាស់ចូលចិត្ត។ ទស្សនាទិដ្ឋភាពជីវភាពរស់នៅតាមភូមិនៅលើឆាកដែលផ្លាស់ប្តូរឥតឈប់ឈរ ស្វែងយល់អំពីពិធីបុណ្យ និងប្រពៃណីផ្សេងៗ និងស្គាល់តួអង្គប្លែកៗដែលបំផុសគំនិតដោយបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ប្រជាជនវៀតណាម។ ខាងក្រោមនេះជាការណែនាំសង្ខេបអំពីល្ខោនអាយ៉ងទឹកដ៏អស្ចារ្យរបស់វៀតណាម។

---

ប្រវត្តិសង្ខេប

រៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងអំឡុងពេលប្រមូលផលស្រូវប្រចាំឆ្នាំ កសិករនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេក្រហមរបស់វៀតណាមតែងតែជួបជុំគ្នាច្រៀង និងរាំលេងបែបប្រជាប្រិយនៅក្នុងពិធីបុណ្យភូមិ។ ប្រហែលមួយពាន់ឆ្នាំមុន ល្ខោនអាយ៉ងទឹកត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីសម្តែងនៅក្នុងពិធីបុណ្យទាំងនេះ។ ការសម្តែងដំបូងបង្អស់ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅលើវាលស្រែដែលប្រមូលផលរួច ដែលអាចបង្ហូរទឹកចូលដើម្បីបង្កើតជាឆាកទឹក។

ល្ខោនអាយ៉ងទឹកជាទម្រង់សិល្បៈប្រជាប្រិយ បានវិវត្តន៍ពីការបម្រើប្រជាជនទូទៅទៅជាការសម្តែងសម្រាប់រាជវង្ស។  ក្រោមរជ្ជកាលរាជវង្ស លី ក្នុងសតវត្សទី១២ ក្រុមល្ខោនអាយ៉ងទឹកដ៏ល្អបំផុតរបស់ប្រទេសត្រូវបានជ្រើសរើសដើម្បីសម្តែងថ្វាយស្តេច និងទទួលភ្ញៀវ ដែលជាការកត់សម្គាល់នូវឋានៈសង្គមថ្មីមួយសម្រាប់សិល្បៈនេះ។ ជាច្រើនសតវត្សក្រោយមក ល្ខោនអាយ៉ងទឹក (múa rối nước) នៅតែទាក់ទាញទស្សនិកជន ហើយជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីដ៏មានតម្លៃរបស់វៀតណាម។

---

ការរៀបចំឆាក

Múa rối nước គឺជាសិល្បៈដែលទាមទារកម្លាំងកាយខ្លាំង។ អ្នកសម្តែងល្ខោនអាយ៉ងត្រូវឈរក្នុងទឹកពេញមួយពេលសម្តែង និងប្រើប្រាស់ចលនាទឹកដើម្បីបង្កើតជាឈុតឆាករំភើប បង្កើតរូបភាពបំភាន់ភ្នែកដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងនិទានរឿង។ អាថ៌កំបាំងរបស់អ្នកសម្តែងស្ថិតនៅលើសម្ភារៈរបស់តួអាយ៉ងផ្ទាល់ ដែលធ្វើពីឈើល្វាស្រាលអណ្តែតទឹក និងលាបថ្នាំម្រ័ក្សណ៍ខ្មុក។ អ្នកសម្តែងបញ្ជាដៃជើងរបស់តួអាយ៉ងយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ដោយប្រើបន្ទះឫស្សី និងខ្សែ។ វាទាមទារពេលរាប់សិបឆ្នាំទើបអាចក្លាយជាអ្នកសម្តែងល្ខោនអាយ៉ងទឹកដ៏ជំនាញម្នាក់បាន។

សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសវៀតណាម ការសម្តែងល្ខោនអាយ៉ងទឹកមិនត្រូវបានធ្វើឡើងនៅលើវាលស្រែដែលលិចទឹកនោះទេ ប៉ុន្តែគឺនៅក្នុងអាងទឹក។ អាងទឹកទាំងនេះត្រូវបានតុបតែងដោយដំបូលក្បឿងក្រហមជាថ្នាក់ៗ ទង់ជាតិ និងឆត្រ ដើម្បីឱ្យដូចទៅនឹងអាសនៈនៅក្នុងផ្ទះសហគមន៍របស់វៀតណាម។ នៅសងខាងឆាកមានក្រុមតន្ត្រីករដែលញ៉ាំងឱ្យសាច់រឿងកាន់តែមានជីវិតរស់រវើកដោយប្រើប្រាស់សំឡេង និងឧបករណ៍តន្ត្រីប្រពៃណីរបស់ពួកគេ។

---

ការសម្តែងល្ខោនអាយ៉ងទឹក

ការសម្តែងបែបប្រពៃណីតែងតែចាប់ផ្តើមដោយការណែនាំអំពី Tễu ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលបែបកំប្លែង។ Tễu គឺជាតួអង្គនិមិត្តរូប ជាអ្នកនិទានរឿងដ៏ក្រឡុកក្រឡើមដែលនឹងនាំអ្នកឆ្លងកាត់ឈុតឆាក និងរឿងរ៉ាវផ្សេងៗនៅពេលពួកវាលេចឡើងនៅលើឆាក។ តួអាយ៉ងដែលមានពណ៌ឆើតឆាយឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងភូមិភាគខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម រួមមានការឃ្វាលទា ការនេសាទ ការស្ទូងស្រូវ ការអុំទូក និងក្បួនដង្ហែរបស់រាជវង្ស។ ការសម្តែងខ្លះរួមបញ្ចូលការបង្ហាញពីរឿងព្រេងប្រជាប្រិយវៀតណាម ដែលតែងតែបង្កប់នូវទស្សនៈអប់រំ។

 

---

ទីកន្លែងសម្រាប់ទស្សនា

ដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីល្ខោនអាយ៉ងទឹករបស់វៀតណាម សូមទៅទស្សនាភូមិ Đào Thục នៅជាយក្រុងហាណូយ។ នៅទីនេះ អ្នកនឹងឃើញសិក្ខាសាលាល្ខោនអាយ៉ងទឹកចុងក្រោយបង្អស់មួយនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ហើយស្វែងយល់អំពីការធ្វើតួអាយ៉ង។ ឆាកក្រៅផ្ទះដ៏ស្រស់ស្អាតមួយមានរៀបចំការសម្តែងដ៏អស្ចារ្យដែលស័ក្តិសមនឹងប្រពៃណីអាយុកាល ៣០០ ឆ្នាំរបស់ភូមិ។ 

នៅក្នុងទីក្រុងនានា អ្នកអាចស្វែងរកបាននូវរោងល្ខោនអាយ៉ងទឹកមួយចំនួនដែលបង្ហាញពីការសម្តែងបែបប្រពៃណី និងទំនើប។ ខាងក្រោមនេះជាកន្លែងដ៏ល្អបំផុតមួយចំនួនដើម្បីរីករាយនឹងការសម្តែងនៅទូទាំងប្រទេស៖

រោងល្ខោនអាយ៉ងទឹក Thăng Long 
57B Đinh Tiên Hoàng St., Hoàn Kiếm District, Hanoi

រោងល្ខោនអាយ៉ងវៀតណាម 
361 Trường Chinh St., Thanh Xuân District, Hanoi 

រោងល្ខោន Hội An 
548 Hai Bà Trưng St., Hội An

រោងល្ខោនអាយ៉ងទឹក Huế
8 Lê Lợi St., Vĩnh Ninh District, Huế

រោងល្ខោនអាយ៉ងទឹកនាគមាស (Golden Dragon)
55B Nguyễn Thị Minh Khai St., District 1, HCMC

សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម (ក្រៅផ្ទះ)
2 Nguyễn Bỉnh Khiêm St., District 1, HCMC

---

ចង់បានគំនិតធ្វើដំណើរក្នុងប្រទេសវៀតណាមបន្ថែមទៀតទេ? ចុះឈ្មោះសម្រាប់ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានរបស់យើង ដើម្បីទទួលបានរឿងរ៉ាវល្អៗបំផុតនៅក្នុងប្រអប់សំបុត្ររបស់អ្នក។