ខេត្តនីញធួន (Ninh Thuan) គឺជាលំយោលដ៏ពោរពេញដោយភាពភ្ញាក់ផ្អើល។ ដោយស្ថិតនៅចន្លោះទីក្រុងរមណីយដ្ឋានមាត់សមុទ្រដ៏ល្បីល្បាញលើពិភពលោកគឺ ញ៉ាត្រាង (Nha Trang) និង មុយណេ (Mui Ne) វាក៏ជាជម្រកនៃតំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌលពិភពលោក តំបន់បេតិកភណ្ឌចាម និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូ ដែលត្រូវការការការពារជាបន្ទាន់ផងដែរ។
ដូចដែលបានរៀបរាប់ ខេត្តនីញធួន ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលភាគខាងត្បូង ដោយមានទីរួមខេត្តគឺទីក្រុង Phan Rang - Thap Cham មានចម្ងាយ ៣៤០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងហូជីមិញ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្ត Khanh Hoa នៅភាគខាងជើង និងខេត្ត Binh Thuan នៅភាគខាងត្បូង។ ជាមួយនឹងទីតាំងដ៏ពិសេសនេះ នីញធួន គឺជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំនូវអច្ឆរិយៈធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមួយចំនួនរបស់ប្រទេស។ ចាប់ពីឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្អាតឥតខ្ចោះ រហូតដល់ព្រៃឈើដ៏ខៀវស្រងាត់ ខេត្តនីញធួន ផ្តល់នូវឱកាសយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ការដើរកម្សាន្ត និងការរុករកស្វែងយល់។
ទោះបីជាមានអាកាសធាតុក្តៅពេញមួយឆ្នាំក៏ដោយ ក៏ខេត្តនីញធួន គឺជាចំណុចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងខ្លាំង។ សម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តសមុទ្រពណ៌ខៀវ ឆ្នេរខ្សាច់ស និងពន្លឺថ្ងៃចែងចាំង ការធ្វើដំណើរចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែសីហា នឹងជាពេលវេលាដ៏ល្អឥតខ្ចោះដើម្បីរីករាយនឹងឆ្នេរសមុទ្រក្នុងខេត្តនីញធួន។ វាមិនមែនជារដូវកាលដែលមានភ្ញៀវទេសចរច្រើនកុះករនោះទេ ដូច្នេះអ្នកអាចសម្រាកលំហែកាយ និងចិត្តដោយក្តីស្ងប់សុខ។
ចាប់ពីខែសីហាដល់ខែតុលា គឺជាពេលវេលានៃរដូវកាលពិធីបុណ្យដ៏អធិកអធម។ ខេត្តនេះមានភាពមមាញឹកបំផុតផ្នែកវប្បធម៌ ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យប្លែកៗរបស់ប្រជាជនចាម រួមទាំង "ពិធីបុណ្យ Kate" ដែលប្រារព្ធឡើងនៅចុងខែកញ្ញា និងដើមខែតុលា ដើម្បីកត់សម្គាល់ការបញ្ចប់នៃរដូវប្រមូលផលមួយ។
មានមធ្យោបាយធ្វើដំណើរជាច្រើនដើម្បីទៅដល់ខេត្តនីញធួន។ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើង អ្នកត្រូវចុះនៅស្ថានីយ៍ Thap Cham។ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ អាកាសយានដ្ឋានដែលនៅជិតបំផុតគឺ Cam Ranh (Khanh Hoa) ដែលមានចម្ងាយជិត ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Phan Rang - Thap Cham។ មធ្យោបាយធ្វើដំណើរផ្សេងទៀតដូចជា រថយន្ត ឬម៉ូតូ អាចធ្វើដំណើរបានតាមរយៈផ្លូវជាតិ។
កំពុងស្វែងរកកន្លែងស្នាក់នៅមែនទេ? ខេត្តនីញធួន ផ្តល់ជូននូវជម្រើសស្នាក់នៅយ៉ាងសំបូរបែប ចាប់ពីផ្ទះសំណាក់ សណ្ឋាគារ រហូតដល់តង់បោះជំរុំ។
ដោយធ្វើដំណើរប្រហែល ៣០ នាទីពីទីក្រុង Phan Rang-Thap Cham តំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌលរបស់អង្គការយូណេស្កូនេះ គឺជាជម្រកនៃប្រភេទសត្វចំនួន ៧៦៥ ប្រភេទ ដែលក្នុងនោះ ៤៦ ប្រភេទស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់សហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) រួមទាំងស្វាព្រលក (red-shanked douc langur) ផងដែរ។ ការដើរព្រៃ និងការបោះជំរុំ គឺជាសកម្មភាពទេសចរណ៍មួយចំនួនដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតនៅក្នុងឧទ្យានជាតិ។ ភ្ញៀវទេសចរអាចដើរព្រៃកាត់តាមភ្នំខ្ពស់ៗ ស្ទឹងហូរខ្លាំង ផ្ទាំងថ្មយក្ស ច្រាំងថ្មភ្នំ និងព្រៃក្រាស់ៗ។ ផ្លូវដើរព្រៃដែលពេញនិយមបំផុតគឺផ្លូវដើរព្រៃរយៈពេលបីថ្ងៃពីភូមិ Hang Da ទៅកាន់ទន្លេ O Liem។ ក្នុងអំឡុងពេលដើរព្រៃ ភ្ញៀវទេសចរអាចបោះតង់នៅចំកណ្តាលព្រៃ ហើយប្រសិនបើមានសំណាងគ្រប់គ្រាន់ ភ្ញៀវទេសចរនឹងមានឱកាសស្វែងយល់ពីវិធីសាស្ត្រធ្វើស្រែវស្សាប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ជនជាតិភាគតិច Raglai និងការអនុវត្តវប្បធម៌ប្លែកៗជាច្រើន។ សូមចុះឈ្មោះជាមុនជាមួយគណៈគ្រប់គ្រងឧទ្យាន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់អ្នក។
ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌល Nui Chua រូងភ្នំ Rai មានប្រព័ន្ធរូងភ្នំដ៏ស្រស់ស្អាត និងប្លែកៗ ដែលជាស្នាដៃឯកនៃធម្មជាតិ និងជាជម្រករបស់សត្វភេ។ នេះក៏ជាកន្លែងដែលមានថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតនៅក្នុងតំបន់ ដែលលាតសន្ធឹងរាប់គីឡូម៉ែត្រ ជាមួយនឹងប្រភេទ និងពណ៌ចម្រុះជាច្រើនដែលបង្កើតបានជារូបភាពដ៏មានពណ៌ស្រស់ឆើតឆាយ។ ទីនេះមិនមានសេវាកម្មទេសចរណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរអាចនាំយកតង់ផ្ទាល់ខ្លួនមកបោះជំរុំសម្រាកពេញមួយយប់បាន។
ពិតជាគ្មានការសង្ស័យទេក្នុងការនិយាយថាខេត្តនីញធួន គឺជាឋានសួគ៌សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តឆ្នេរសមុទ្រ ដោយសារវាល្បីល្បាញដោយសារឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត ឆ្នេរខ្សាច់ស ទឹកថ្លាឆ្វង់ និងរុក្ខជាតិខៀវស្រងាត់។ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាឈូងសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមួយក្នុងចំណោមឈូងសមុទ្រទាំង ៤ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ឈូងសមុទ្រ Vinh Hy គឺជាកន្លែងដែលមិនគួររំលងក្នុងខេត្តនីញធួន។ ស្ថិតនៅជិតឧទ្យានជាតិ Nui Chua ឈូងសមុទ្រនេះរក្សាបាននូវសម្រស់ធម្មជាតិដ៏ព្រៃផ្សៃ និងបុរាណរបស់វា។ បន្ថែមពីលើភាពសប្បាយរីករាយក្នុងការហែលទឹក និងកីឡាលើទឹកនៅឈូងសមុទ្រ ការជួលទូកបាតកញ្ចក់ដើម្បីទស្សនាជីវិតក្រោមបាតសមុទ្រ និងថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មចម្រុះពណ៌ គឺជាបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យមួយ។
Phan Rang - Vinh Hy - Cam Ranh និង Phan Rang - Binh Thuan គឺជាផ្លូវតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រចំនួនពីរដែលមានទេសភាពធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតក្រៃលែង។ ពីទីក្រុង Phan Rang - Thap Cham ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវមាត់សមុទ្រទៅភាគខាងជើង និងខាងត្បូង ទេសភាពនៃឆ្នេរសមុទ្រពណ៌ខៀវស្រងាត់ វាលអំបិលពណ៌ស វាលស្មៅចិញ្ចឹមចៀម ចម្ការទំពាំងបាយជូរ... នឹងបង្ហាញឡើងនៅចំពោះមុខភ្នែករបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ ផ្នែកមួយនៃតំបន់បម្រុងជីវមណ្ឌល Nui Chua ក៏ស្ថិតនៅលើផ្លូវនេះផងដែរ។
មានចម្ងាយប្រមាណ ១០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Phan Rang-Thap Cham គឺភូមិកុលាលភាជន៍ Bau Truc ដែលមានសិល្បៈនៃការធ្វើកុលាលភាជន៍របស់ជនជាតិចាម (Chăm) ដែលជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការ UNESCO ដែលត្រូវការការការពារជាបន្ទាន់ និងជាភូមិកុលាលភាជន៍ដ៏ចំណាស់បំផុតមួយក្នុងចំណោមភូមិកុលាលភាជន៍ទាំងពីរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ រាល់ផលិតផលគ្រឿងដីដុតទាំងអស់នៅក្នុងភូមិ Bau Truc គឺធ្វើឡើងដោយដៃ ដោយសារសិប្បករមិនប្រើប្រាស់កង់បង្វិលដើម្បីធ្វើជារាងដីឥដ្ឋនោះទេ។ មកកម្សាន្ត និងទទួលយកបទពិសោធន៍នៃការបង្កើតផលិតផលគ្រឿងដីដុតដ៏ស្រស់ស្អាតដើម្បីនាំយកទៅធ្វើជាកាដូ។
ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជាវាលខ្សាច់ខ្នាតតូចនៃខេត្តនីញធួន ពណ៌នៃវាលខ្សាច់ផ្លាស់ប្តូរទៅតាមមុំនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងពពក។ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកកម្សាន្តនៅវាលខ្សាច់ខ្នាតតូចនេះ អាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពស្ត្រីជនជាតិចាមក្នុងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ពួកគេ ដើរលើវាលខ្សាច់ដ៏ទន់ល្មើយ និងទូលក្អមទឹកនៅលើក្បាលរបស់ពួកគេ។ ពេលវេលាដ៏ល្អបំផុតដើម្បីគយគន់សម្រស់វាលខ្សាច់គឺនៅចន្លោះម៉ោង ៥ ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៧ ព្រឹក នៅពេលដែលពន្លឺព្រះអាទិត្យធ្វើឱ្យខ្សាច់ចែងចាំងពណ៌មាស។
មានចម្ងាយប្រមាណ ៧ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Phan Rang-Thap Cham គឺជាកន្លែងប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់ជនជាតិចាម គឺប្រាសាទ Po Klong Garai។ ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ឆ្នើមនេះ គឺជាទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើការគោរពបូជា។ ជនជាតិចាមជួបជុំគ្នានៅទីនេះដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យ "Kate Festival" ដើម្បីបន់ស្រន់សុំភោគផលល្អនៅរៀងរាល់ខែតុលា។ ពិធីបុណ្យដែលមានរយៈពេលពេញមួយសប្តាហ៍នេះ កត់សម្គាល់នូវពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីពិតប្រាកដនៃប្រតិទិនចាម នៅពេលចាប់ផ្តើមរដូវប្រមូលផលថ្មី។
ជាមួយនឹងអាកាសធាតុក្តៅ និងពន្លឺថ្ងៃពេញមួយឆ្នាំ ខេត្តនីញធួនត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ទឹកដីដ៏វិសុទ្ធ" នៃសត្វចៀម។ អ្នកគង្វាលចៀមជាច្រើននៅខេត្តនីញធួន គឺជាជនជាតិភាគតិចចាម។ អ្នកគង្វាលក្នុងតំបន់ជាធម្មតានាំហ្វូងចៀមរបស់ពួកគេនៅម៉ោងប្រហែល ៨ ព្រឹក ទៅកាន់កូនភ្នំក្បែរនោះ ដែលពួកវាស៊ីស្មៅព្រៃ។ នេះជាពេលវេលាដ៏ស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការមើលសត្វចៀម និងថតរូបដ៏ស្រស់ស្អាត។
ទោះបីជាមានអាកាសធាតុក្តៅពេញមួយឆ្នាំក៏ដោយ ខេត្តនីញធួនគឺជាទឹកដីដ៏ស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការដាំដុះទំពាំងបាយជូរ និងផ្លែប៉ោម។ ប្រជាជននីញធួនក៏ដាំទំពាំងបាយជូរខ្មៅសម្រាប់ធ្វើស្រា ក្រៅពីទំពាំងបាយជូរពណ៌បៃតង និងពណ៌ក្រហមផងដែរ។ នៅលើផ្លូវពីនីញធួន ទៅញ៉ាត្រាង ភ្ញៀវទេសចរអាចឆ្លងកាត់ចំការទំពាំងបាយជូរ An Thai, Ba Moi... ដើម្បីថតរូប បេះ និងទិញផលិតផលពីទំពាំងបាយជូរ។
Banh Can (នំផេនខេកខ្នាតតូច) គឺជាអាហារទូទៅរបស់ជនជាតិចាមនៅខេត្តនីញធួន។ មុខម្ហូបផ្សេងទៀតដែលត្រូវតែសាកល្បងនៅខេត្តនីញធួនមានដូចជា៖ Banh canh cha ca (គុយទាវប្រហិតត្រី) បាយមាន់ ស៊ុបគុយទាវចាហួយសមុទ្រ សាឡាត់ត្រីស៊ើឌីនវៀតណាម...